Simbol Bahaya & Keselamatan Makmal: Nota Ringkas SPM Sains Tingkatan 4
7 simbol bahaya makmal dengan contoh bahan kimia, teknik betul yang kerap disoal, langkah kecemasan dan 5 kesilapan biasa SPM Sains.
Soalan tentang simbol bahaya dan keselamatan makmal kelihatan mudah, tetapi ramai pelajar hilang markah kerana tertukar simbol atau memberi langkah berjaga-jaga yang terlalu umum.
Artikel ini meringkaskan 7 simbol bahaya yang perlu anda kenal, contoh bahan kimia bagi setiap satu, langkah kecemasan di makmal, dan kesilapan yang paling kerap dilakukan.
7 simbol bahaya yang wajib dikenali
| Simbol | Maksud | Contoh bahan | Langkah berjaga-jaga |
|---|---|---|---|
| Mudah terbakar | Mudah terbakar apabila terdedah kepada api atau haba | Etanol (alkohol), petrol | Jauhkan daripada api dan sumber haba |
| Toksik (beracun) | Boleh menyebabkan keracunan atau kematian jika tertelan, terhidu atau terserap melalui kulit | Merkuri | Pakai sarung tangan, jangan hidu atau rasa |
| Mengakis | Boleh menghakis kulit, mata dan bahan lain | Asid sulfurik pekat, natrium hidroksida | Pakai sarung tangan dan cermin mata keselamatan |
| Mudah meletup | Boleh meletup jika dipanaskan, dihentak atau bergeser | Bahan api roket, bunga api | Kendalikan dengan cermat, jauhkan daripada haba |
| Radioaktif | Memancarkan sinaran berbahaya yang boleh merosakkan sel badan | Uranium | Simpan dalam bekas khas, kendalikan dengan alat khas |
| Merengsa | Boleh menyebabkan kulit gatal, kemerahan atau mata pedih | Larutan ammonia cair | Elakkan sentuhan, kendalikan di tempat berpengudaraan baik |
| Pengoksida | Membebaskan oksigen dan boleh menyebabkan atau memarakkan kebakaran | Hidrogen peroksida pekat, kalium manganat(VII) | Jauhkan daripada bahan mudah terbakar |
Cara mudah ingat: Toksik menjejaskan dalam badan, manakala mengakis merosakkan permukaan seperti kulit dan mata.
Peraturan asas dalam makmal
Teknik betul yang kerap disoal
Langkah kecemasan di makmal
| Situasi | Tindakan |
|---|---|
| Bahan kimia terkena kulit | Basuh dengan air paip yang banyak, kemudian laporkan kepada guru |
| Bahan kimia terkena mata | Bilas mata dengan air bersih yang mengalir, kemudian dapatkan rawatan |
| Tumpahan asid di atas meja | Laporkan kepada guru dan ikut arahan pembersihan |
| Kebakaran kecil | Laporkan segera kepada guru. Gunakan alat pemadam api yang sesuai |
| Kecederaan seperti luka atau melecur | Laporkan kepada guru dan dapatkan rawatan pertolongan cemas |
Dalam semua situasi, langkah pertama yang selamat ialah laporkan kepada guru dengan segera.
5 kesilapan biasa yang menyebabkan hilang markah
Tip menjawab soalan SPM
Latih dengan Cikgu AI
Di Tuition-AI, Cikgu AI boleh menguji anda dengan senario makmal yang berbeza, menyemak jawapan langkah berjaga-jaga anda, dan menerangkan di mana silapnya.
Cikgu AI sedia 24 jam untuk Sains, Matematik, Sejarah dan Bahasa Melayu, Tingkatan 3 hingga 5. Cuba percuma 7 hari di tuition-ai.com. Selepas itu hanya RM39 sebulan.